انتخاب های مرتبط

منوی اصلی

فصلنامه ها

فصلنامه شماره 13
مدیریت گوساله در ماه های سرد سال

مواجهه با استرس سرمايي در گوساله هاي تازه متولد شده در برخي نقاط ايران اجتناب ناپذير مي باشد. مديريت کارامد گوساله طي ماههاي سرد سال براي حداقل کردن اثرات سوء استرس سرمايي از نظر اقتصادي مي تواند بسيار مهم باشد. بيشترين نرخ رشد گوساله در هفته اول زندگي مي باشد، که تلاش براي رسيدن به رشد مطلوب، باعث بهبود عملکرد تليسه در اولين تلقيح و افزايش توليد شير مي شود.
• اثرات سوء استرس سرمايي بر بدن :
در گوساله، تا 4 هفته بعد از تولد، منطقه آسايش بين 10-20 درجه سانتي گراد و از آن زمان تا از شيرگيري بين 0-25 درجه سانتي گراد است. منطقه آسايش حرارتي دامنه اي از حرارت محيط است که در آن انرژي اضافي صرف ثبات درجه حرارت بدن نشود، که اگر درجه حرارت پايين تر از اين دامنه بيايد و انرژي مازاد از طريق خوراک تامين نشود، شروع به سوخت بافت بدن مي کند، که نتيجه آن تحليل سيستم ايمني است. تحقيقات نشان مي دهد، استرس سرمايي نرخ جذب آغوز را در گوساله هاي تازه متولد شده کاهش مي دهد. در نتيجه آن، مقاومت حيوان در مقابله با عفونت و بيماري کاهش مي يابد.ميزان تاثيرات سوء استرس سرمايي بستگي زيادي به ميزان باد، درصد رطوبت (بهينه: 65-75)، پوشش مو، بستر، سن، سايز و ميزان نشخوار گوساله دارد. هنگامي که گوساله شروع به خوردن استارتر کند، تخمير شکمبه اي پديد آمده، که توليد حرارت در بدن افزايش مي يابد. مصرف علوفه نيز با تحريک نشخوار حرارت داخلي بدن را افزايش مي دهد. با افزايش سن و وزن بدن نيز حساسيت به سرما کاهش مي يابد.
• نشانه هاي استرس سرمايي
اين مهم است که علائم استرس سرمايي را بدانيم، تا به موقع تشخيص دهيم که برنامه هاي مديريتي براي مقابله با استرس سرمايي ناکافي و يا ناکارامد است. برخي نشانه ها به شرح زير مي باشد: - گوساله از سرما مي لرزد و يا به طور محسوس تند نفس مي کشد. - رنگ سم و پوزه به گونه اي مي شود که نشان دهنده انتقال خون از اعماق به سطوح بدن است. - کـاهش حرارت بـدن: حرارت نرمال بدن گوسـاله 39 درجه سانتي گراد است، که از 38 درجـه استرس سـرمايي آغاز مي شود. اندازه گيري حــرارت رکتوم يکي از دقيق ترين متـدها براي تعيين وجود اسـترس سـرمايي در بدن مي باشد.
• مقابله با استرس سرمایی
دو روش مديريتي براي مقابله با استرس سرمايي در گوساله پيشنهاد مي شود:
- مدیریت تغذیه
هنگامي که هوا سرد مي شود، گوساله ها نياز به انرژي بيشتري براي حفظ سلامتي و افزايش وزن دارند. تحقيقات نشان مي دهد، مادامي که گوساله خوراک کافي دريافت مي کند، دوره طولاني تري از سرما را بدون تحت تاثير قرار دادن رشد مي تواند تحمل کند. بنابراين تنظيم جيره بايد به گونه اي باشد، که احتياجات نگهداري و رشد گوساله مطابق با کاهش حرارت محيط تامين گردد. همانطور که گفته شد، اين مقدار انرژي مازاد مي تواند با ارائه مقدار بيشتر شير، جايگزين شير، چربي جيره و يا استارتر تامين گردد. گوساله هايي که آزادانه استارتر مصرف مي کنند، درجه حرارت پايين تر را مي توانند تحمل کنند. چون هم انرژي بالاتر، آن مقدار انرژي نگهداري مورد نياز را پوشش مي دهد و هم از سوخت و ساز آن در بدن حرارت بالاتري توليد مي شود. گرم کردن شير و يا جايگزين شير و رساندن آن به درجه حرارت بدن قبل از ارائه به گوساله، مي تواند بسيار سودمند باشد. زيرا نياز نيست گوساله انرژي اضافه صرف کند، تا شير را به دماي بدن برساند. استفاده از آب گرم و تميز در طي روز، مصرف خوراک را در گوساله بهبود داده و کمک به توسعه شکمبه مي کند و براي مقابله با تاثيرات سوء استرس سرمايي بسيار مفيد مي باشد.
- مدیریت جایگاه
تغذيه مناسب در صورتي در سلامتي گوساله موثر است، که شرايط محيطي حاکم بر آن مناسب باشد. در اين صورت، از نفوذ پاتوژن ها به جايگاه جلوگيري و سلامتي گوساله تضمين مي شود. برخي نکات کليدي مديريت جايگاه به شرح زير مي باشد: 1. بستر خشک و پاکيزه براي محافظت گوساله و کاهش هدر روي حرارت از بدن آن مناسب مي باشد. بستر مي توان شامل شن، کاه، ساقه ذرت، کاغذ و خرده چوب باشد. بايد بسيار مراقب بود که حاوي خاک، پاتوژن ها و کپک نباشد. 2. استفاده از تهويه طبيعي و يا مکانيکي به هدف ورود هواي تازه محيط به جايگاه گوساله و تخليه هواي آلوده حاوي گرد و غبار، پاتوژن وگاز حاصله از فضولات بسيار مناسب مي باشد. 3. استفاده از پتوي خشک و تميز براي گوساله هاي با سن کمتر از 3 هفته و همچنين براي جابه جايي گوساله ها در طي هواي سرد سال مناسب مي باشد.
خلاصه مطالب:
استرس سرمايي در گوساله هاي تازه متولد شده در ماه هاي سـرد سال در برخي نقاط ايـران اجتناب ناپذير است. امـا با مديريت ويژه جايگاه و تغذيه گوساله مي توان به مقابله با استرس سرمايي و حداقل کردن بيماري و افزايش وزن روزانه و زنده ماني آن کمک نمود. نبايد اين نکته را فراموش کرد که گوساله ها آينده گله شيري شما هستند و با مراقبت از آنها از زمان تولد مي توان به کاهش هزينه در طي عمر اقتصادي و سوددهي بيشتر گله کمک نمود.

منابع:
1. Broadwater, N. 2010. Caring for calves in cold climatic conditions. Published in Dairy Star. 2. Buttler, L. and R. Daly. 2006. Cold stress and newborn calves. SDSU EXEX 2050. 3. Del Campo, X. 2014. Minimizing calf stress in winter months. Penn State Ex. Penn State College of Agric. Sci.